Początki parafii (1411)
Parafia pw. Świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika w Puchałach została erygowana w 1411 roku przez biskupa płockiego Jakuba z Kurdwanowa.
Fundatorami parafii byli dziedzice miejscowych dóbr: Błażej Puchała i Stanisław Sasino. Nazwa miejscowości Puchały pochodzi właśnie od rodu Puchałów (Puchalskich), dla których wieś była gniazdem rodowym.
Pierwsza wzmianka o miejscowości Puchały pochodzi z 1421 roku, choć parafia powstała dekadę wcześniej, co świadczy o znaczeniu tego miejsca w średniowiecznej strukturze osadniczej regionu.
Kalendarium dziejów parafii
Erygowanie parafii
Biskup płocki Jakub z Kurdwanowa eryguje parafię pw. św. Wojciecha z fundacji Błażeja Puchały i Stanisława Sasino. Powstaje pierwszy drewniany kościół.
Budowa nowego kościoła drewnianego
Po kilku stuleciach użytkowania poprzednich świątyń, powstaje nowy kościół drewniany. Ten zabytkowy budynek przetrwał do XX wieku.
Budowa kościoła murowanego
Staraniem proboszczów ks. Grzegorza Staciaka i ks. Tomasza Czarnockiego rozpoczęto i ukończono budowę okazałego kościoła murowanego. Była to nowoczesna świątynia, która służyła wiernym przez trzy dekady.
Przeniesienie kościoła drewnianego
Drewniany kościół z 1762 roku zostaje przeniesiony do Tabędza, gdzie służy wiernym do dzisiaj jako cenny zabytek architektury sakralnej.
Zniszczenie kościoła w czasie wojny
Podczas II wojny światowej kościół murowany zostaje całkowicie zniszczony. Parafia traci swoją główną świątynię, co stanowi ogromną stratę dla wspólnoty parafialnej.
Kaplica tymczasowa
Staraniem proboszczów ks. Bolesława Tałandzewicza i ks. Józefa Januszewskiego zbudowano drewnianą kaplicę, która przez 30 lat służyła jako główne miejsce kultu.
Budowa obecnego kościoła
Pod kierunkiem proboszcza ks. Lucjana Godlewskiego i wikariusza ks. Kazimierza Gackiego powstaje obecny kościół murowany pw. św. Wojciecha, częściowo na fundamentach poprzedniej świątyni.
Budowa kaplicy w Pruszkach Wielkich
Powstaje kaplica pw. św. Mikołaja Biskupa w miejscowości Pruszki Wielkie, która służy wiernym z odleglejszych części parafii.
Dokończenie budowy i wyposażenie
Proboszcz ks. Stanisław Wysocki kończy prace budowlane i wyposaża świątynię w niezbędne elementy liturgiczne.
Ołtarz soborowy i posadzka
Dzięki staraniom proboszcza ks. kan. Adama Grodzkiego wykonano nowy ołtarz soborowy oraz posadzkę prezbiterium, dostosowując wnętrze do wymogów odnowionej liturgii.
Jubileusz 600-lecia parafii
W dniach 5-7 sierpnia parafia uroczyście świętuje 600 lat istnienia. W uroczystościach biorą udział Biskup Tadeusz Bronakowski i Biskup Łomżyński Stanisław Stefanek wraz z licznym gronem kapłanów i wiernych.
Konsekracja kościoła
Biskup Łomżyński Janusz Stepnowski dokonuje uroczystej konsekracji kościoła pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika, wieńcząc dzieło wielu pokoleń parafian i duszpasterzy.
Słynni parafianie
Bp Mikołaj Sasinowski (1909-1982)
Ordynariusz Łomżyński (1970-1982)
Urodził się 16 października 1909 roku we wsi Mieczki, należącej do parafii Puchały. Był jednym z dziesięciorga dzieci w rodzinie rolniczej.
Święcenia kapłańskie otrzymał w 1935 roku. Podczas II wojny światowej służył jako kapelan Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (304. i 305. Dywizjon Bombowy RAF).
Po wojnie był profesorem i rektorem Seminarium Duchownego w Łomży. W 1968 roku prowadził rekolekcje dla alumnów wracających ze służby wojskowej - wśród nich był Jerzy Popiełuszko.
19 marca 1970 roku został mianowany biskupem łomżyńskim przez papieża Pawła VI. Konsekrowany przez Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Wspierał ruch Solidarności. Zmarł 6 września 1982 roku.
Więcej o bp. Sasinowskim
Ks. prał. dr Jarosław Kotowski
Były Rektor Seminarium w Łomży
Pochodzi z miejscowości Gonostaje-Puszcza, należącej do parafii Puchały.
Od 1 września 2022 roku pełni funkcję proboszcza parafii pw. Zbawiciela Świata w Ostrołęce.
Wcześniejsze funkcje:
- Rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Łomży
- Wikariusz Biskupa ds. duchowieństwa
- Odpowiedzialny za katechezę w diecezji łomżyńskiej
- Wykładowca pedagogiki i dydaktyki w WSD w Łomży (od 2004 r.)
Ks. kan. Witold Bruliński (1935-2022)
Budowniczy kościoła w Radziłowie, dziekan ostrołęcki
Urodził się 2 października 1935 roku w Lutostaniu, miejscowości należącej do parafii Puchały. Święcenia kapłańskie przyjął w 1959 roku z rąk bp. Czesława Falkowskiego.
Pracował jako wikariusz w parafiach: Jelonki, Tykocin, Kuczyn, Ostrołęka, Zambrów, Suwałki, Radziłów.
Posługa proboszczowska:
- 1977-1989: Proboszcz parafii pw. św. Anny w Radziłowie - budowniczy kościoła parafialnego
- 1989-2006: Proboszcz parafii pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrołęce, dziekan dekanatu ostrołęckiego
Funkcje i godności:
- Kanonik honorowy Kapituły Kolegiackiej Sejneńskiej
- Wicedziekan dekanatu Szczuczyn
Zmarł 22 stycznia 2022 roku w wieku 86 lat, po 63 latach kapłaństwa.